Wednesday, July 26, 2017

SLTB Breakdown Service (Deraniyagala depot)

This photo was taken on November 17, 2016 in Deraniyagala, Sabaragamuwa, LK, using a Canon IXUS 210.
Click for the full size picture.
Sri Lanka Transport Board (SLTB) Deraniyagala depot TATA 1210 breakdown service vehicle (29ශ්‍රී1429) in the depot premises. -- ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ (ශ්‍රී ලං.ග.ම.) දැරණියගල ඩිපෝවට අයත් ටාටා 1210 වර්ගයේ කාර්මික සේවා රථයක් ඩිපෝ පරිශ්‍රයේ දී. ශ්‍රී ලං.ම.ග.ම. මැනුම් අනුව රුබී සමාගම මගින් බඳ සැකසූ බස් රථයක් පරිවර්ථනය කර සකසා ඇත.

Saturday, July 22, 2017

Utkal bodied Ashok Leyland Comet Minor bus from SLTB Ratmalana depot

This photo was taken on February 16, 2017 in Mount-Lavinia, Western, LK, using a Canon IXUS 210.
Click for the full size picture.
Sri Lanka Transport Board (SLTB) Ratmalana depot, UTKAL bodied Ashok Leyland Comet Minor bus (RL 53 / GD-9875) in the depot premises. The bus allocated to the route no.156 Nugegoda - Dehiwala.  -- ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ (ශ්‍රී ලං.ග.ම.) රත්මලාන ඩිපෝවට අයත් UTKAL බඳ සහිත අශෝක් ලේලන්ඩ් කොමට් මයිනර් වර්ගයේ බස් රථයක් ඩිපෝ පරිශ්‍රයේ  දී. රථය මාර්ග අංක 156 යටතේ නැදිමාල හා ඇන්ඩර්සන් මාර්ගය ඔස්සේ නුගේගොඩ හා දෙහිවල අතර ධාවනයට යොදවා තිබුණි. 2001 වසරේ එවකට පොකුරු බස් සමාගම් යටතේ ධාවනයට එක්වී ඇති බස් රථයකි.

Wednesday, July 19, 2017

SLTB bus stand - Hanguranketha

This photo was taken on March 17, 2016 in Hanguranketha, central, LK, using a Canon IXUS 210.
Click for the full size picture.
Hanguranketha SLTB bus stand in March 2016. -- හඟුරන්කෙත ශ්‍රී ලංගම බස් නැවතුම්පොළේ නවතා ඇති හඟුරන්කෙත ඩිපෝවට අයත් බස් රථ. එම අවස්ථාවේ රිකිල්ලගස්කඩ බලා මාර්ගයේ ධාවනය වන බස් රථයක් ද පසෙකින් දිස් වේ. 2016 වසරේ මාර්තු මස 17 වන දින.

Sunday, July 16, 2017

Ashok Leyland Viking Turbo 54 seater bus from SLTB Divulapitiya depot

This photo was taken on October 13, 2016 in Anuradhapura, North Central, LK, using a Canon IXUS 210.
Click for the full size picture.
Sri Lanka Transport Board (SLTB) Divulapitiya depot, 54 seater Ashok Leyland Viking Tubro bus (DP 60 / NC-1038) at the Anuradhapura bus stand. Playing on the route 15/5 Anuradhapura - Katunayake. -- ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ (ශ්‍රී ලං.ග.ම.) දිවුලපිටිය ඩිපෝව යටතේ ධාවනය වන ආසන 54 කින් යුත් අශෝක් ලේලන්ඩ් වයිකින්ග් ටර්බෝ වර්ගයේ බස් රථයක් අනුරාධපුර බස් නැවතුමේ දී. රථය මාර්ග අංක 15/5 ඔස්සේ කටුනායක හා අනුරාධපුර අතර ධාවනයට යොදවා තිබුණි. 2014 බස් රථ 2200 වැඩපිළිවෙල යටතේ ඩිපෝවට ලැබුණු බස් රථයකි.

Friday, July 14, 2017

Wesco TATA 1313 bus from SLTB Ambalantota depot

This photo was taken on December 30, 2013 in Ambalanthota, Southern, LK, using a Canon IXUS 210.
Click for the full size picture.
Sri Lanka Transport Board (SLTB) Ambalantota depot, Wesco TATA 1313 bus (AT 49 / 62-7448) in the depot premises. Body built by Wesco (Werahara Engineering Corporation Ltd.) with Duple Metsec (UK) Ltd. -- ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ (ශ්‍රී ලංගම) අම්බලන්තොට ඩිපෝව යටතේ ධාවනය වන වෙස්කෝ ටාටා 1313 බස් රථයක් ඩිපෝ පරිශ්‍රයේ දී. බඳ නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය ඩියුපල් මෙට්සෙක් සමාගම හා එක්ව වෙස්කෝ සමාගම මගිනි.

Monday, July 10, 2017

ලංගමට පෙර කොළඹ නගරයේ පොදු ප්‍රවාහනය

1950 දශකයේ කොළඹ නගරයේ ධාවනය වූ ට්‍රෑම් කාර් රථයක් සහ ට්‍රොලි බස් රථයක් 
1958 වසරේ ජනවාරි 01 වන දින, ඒ දක්වා දිවයිනේ මගී ප්‍රවාහනය සිදු කල බස් සමාගම් 70 ක් රජයට පවරා ගනිමින් ලංගම පිහිටවූ බව, අප පෙරදී පල කල 1958 බස් ජනසතුව ලිපිය ඇසුරු කල ඔබ දැනටමත් දන්නා කරුණකි. එහෙත් 1958 ට පෙර කොළඹ නගරය ආශ්‍රිතව පොදු ප්‍රවාහනය ගැන කතා කිරීමේදී බස් සමාගම් වලටම සීමා වීමට නොහැකි කරුණක් ඇත. මන්ද යත්, එවකට කොළඹ නගරය තුල පොදු ප්‍රවාහන සේවා පවත්වාගෙන යාමේ විශාල වගකීමක් කොළඹ මහා නගර සභාව සතුවද පැවති හෙයිනි. එම වගකීමට උර දෙමින් කොළඹ නගර සීමාවන් තුල ට්‍රෑම් සේවාව හා ට්‍රොලි බස් සේවාව පවතවාගෙන යාම කොළඹ මහා නගර සභාවේ මගී ප්‍රවාහන සේවා දෙපාර්තමේන්තුවට (Colombo Municipal Passenger Transport Department) භාර වී තිබී ඇත.

කොළඹ ට්‍රෑම් සේවාව -- Colombo Tramways
1899 වසරේ කොළඹ ට්‍රෑම් රථ සේවාව ඇරඹීම
ට්‍රෑම් රථ සේවාවන්හි ඉතිහාසය පිලිබඳ පිරික්සීමේදී කොළඹ ට්‍රෑම් රථ සේවාවට ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් හිමිව තිබී ඇත. දකුණු ආසියාවේ මුල්ම ට්‍රෑම් රථ සේවය වන්නේ කොළඹ ට්‍රෑම් රථ සේවාවයි. එහි ආරම්භය 1899 වසර දක්වා අතීතයට විහිද යන්නකි. 1899 වසරේ සැප්තැම්බර් මස 12 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ ට්‍රෑම් රථ සේවාව ආරම්භ කර ඇත්තේ 'Boustead brothers Ltd.' නම් සමාගමක් මගිනි. කෙසේ වුවද මහජනයාට මෙම සේවාව විවෘත්තව ඇත්තේ 1900 වසරේ ජනවාරි මස  13 වන දින සිටය. 1929 වසරේ Boustead brothers සමාගමට විරුද්ධව සේවක වැඩ වර්ජනයක් ක්‍රියාත්මක වී ඇත. ට්‍රෑම් රථ විදුලි රැහැනක් කඩා වැටීම නිසා මගියෙකු මරණයට පත්වීමේ සිද්ධියක් ද වාර්තා වී ඇති අතර එවන් අනතුරු යලි ඇතිවීම වලක්වා ගැනීම සඳහා කමිටුවක් ද පත් කර ඇත. 1944 වසරේ සැප්තැම්බර් මස 01 වන දින Boustead brothers සමාගමට රුපියල් 3 663 443 ක මුදලක් ගෙවා ට්‍රෑම් රථ සේවාව කොළඹ මහා නගර සභාව වෙත පවරා ගෙන ඇති අතර 1960 වසර දක්වාම සේවාව පැවතී ඇත.

1959 වසරේ කොළඹ නගරයේ ධාවනය වී ඇති අංක 46 දරණ ට්‍රෑම් රථය
ට්‍රෑම් රථ ධාවනය වී ඇත්තේ  අඩි 3 අඟල් 6 ක (​1,067 mm) පළලකින් යුතු රේල් පාරක් (grooved street track) මතය. රථයට ජවය සැපයෙන්නේ විදුලි රැහැන් මගින් වන අතර රැහැනේ සිට රථයට විදුලිය හුවමාරු වී ඇත්තේ 'Trolley pole' ක්‍රමයටය. ධාවනය වූ 60 වසර පුරාම විවිධ ස්වරූපයේ ට්‍රෑම් රථ කොළඹ නගරය තුල සැරිසරා ඇති අතර එයින් කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් දැක්වේ.

කොළඹ වීථියක ධාවනය වූ ට්‍රෑම් රථයක්
1950 දශකයේ පිටකොටුව. ඉදිරියෙන්ම ධාවනය වන ට්‍රෑම් රථයක් රූපයේ දැක්වේ. උපුටා ගත්තේ තැපැල්පතකිනි.
කොළඹ නගරයේ ධාවනය වූ තවත් ට්‍රෑම් රථයක්
කනගාටුවට කරුණක් වන්නේ අද වන විට කොළඹ ට්‍රෑම් රථ සේවාව හා එහි ඉතිහාසයට අදාළ කිසිවක් නිසි සංරක්ෂණයකට ලක්ව නොතිබීමයි. එසේ ලක්ව තිබුණි නම් අද එයට විශාල වටිනාකමක් මෙන්ම සංචාරක ආකර්ෂණයක් ද නිසැකවම හිමි වෙනු ඇති. අදටත් කොළඹ නගරයේ කැනීම් කරන අවස්ථාවන් වලදී ට්‍රෑම් රථ වලට අදාළ පීලි ඇතුළු උපාංග පොළවෙන් මතුවේ.
කොළඹ නගරයේ භූගත විදුලි රැහැන් සඳහා කැණීම් කරන අවස්ථාවක මතු වූ ට්‍රෑම් රථ පීලි කොටස්.
ඡායාරූපය: අමිල චතුරංග 

කොළඹ ට්‍රොලි බස් සේවාව -- Colombo Trolley Buses (1951 - 1964)
මාර්ග අංක 669 යටතේ කොටහේන, පිටකොටුව හරහා මරදාන අතර ධාවනය වූ BUT 9611T වර්ගයේ
Weymann බඳ සහිත ට්‍රොලි බස් රථයක්
ට්‍රෑම් රථ සේවාව රේල් පීලි වලට සීමා වීම නිසාත්, පහසුකම් අඩු වීම නිසාත්, දිනෙන් දින ඉහල යන මගී ගහනය නිසාත් නගරය තුල පොදු ප්‍රවාහනය තවදුරටත් විධිමත් කිරීමට කොළඹ මහා නගර සභාවේ මගී ප්‍රවාහන සේවා දෙපාර්තමේන්තුවට අවශ්‍ය විය. ඒ හෙයින් වඩා සුව පහසු ට්‍රොලි බස් රථ ධාවනයට එක් කිරීමට ඔවුන් පියවර ගන්නා ලදී. ඒ අනුව 1951 වසරේ කොළඹ ට්‍රොලි බස් සේවාව ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා සියළුම බස් රථ එංගලන්තයෙන් නවතම බස් රථ ලෙස ආනයනය කර ඇති අතර ඒ වෙනුවෙන් එම දෙපාර්තමේන්තුව වියදම් කර ඇති මුදල රුපියල් ලක්‍ෂ 50 කි. සමස්ත නගරයම ආවරණය වන ලෙස ට්‍රොලි බස් සේවාව පුළුල් කිරීමට, මහා නගර සභාව රජයෙන් ඉල්ලා සිටියද ට්‍රෑම් රථ ධාවනය වූ මාර්ග වල පමණක් ට්‍රොලි බස් රථ සේවා පවත්වාගෙන යාමට ඔවුනට රජයෙන් අවසර හිමි වී ඇත.

එන්ජින් රහිත ට්‍රොලි බස් රථ සඳහා අවශ්‍ය ජවය සැපයෙන්නේද මාර්ගයේ විශේෂයෙන් ඇදි විදුලි රැහැන් මගිනි. රැහැන් වල විදුලිය බස් රථ තුලට සම්ප්‍රේෂණය කිරීම සිදුවන්නේ රථ වල වහලයේ සවි කල පැන්ටනෝග්‍රාප් (Pantograph) උපකරණ මගිනි. එම ජවයෙන් විදුලි මෝටර කරකවා එම ජවය බස් රථයේ රෝද වෙත් සම්ප්‍රේෂණය කිරීම සිදුවේ.

කොළඹ ට්‍රොලි බස් සේවාව සමඟ ප්‍රධාන ට්‍රොලි බස් වර්ග 2ක් එකතු වී ඇත. BUT 9611T තට්ටුවකින් යුක්ත Weymann හා  East Lancashire බඳ වර්ග සහිත දෙමහල්  ට්‍රොලි බස් මෙන්ම Sunbeam MF2B තට්ටුවකින් හා East Lancashire බඳකින් යුතු තනි මහල් ට්‍රොලි බස් රථ එම වර්ගයන් වේ. දෙමහල් බස් රථ 35ක් 1951 සහ 1952 වසර වල ධාවනයට එක් වී ඇත. ඒවාට CV-2237 සිට CV-4204 අතර ලියා පදිංචි අංක ලැබී ඇත. තනි මහල් බස් රථ 26ක්  1956 වසරේ ධාවනයට එක් වී ඇත. ඒවා සඳහා 33ශ්‍රී193 සිට 33ශ්‍රී991 අතර ලියා පදිංචි අංක ලැබී ඇත. ඒ අනුව මුළු ට්‍රොලි බස් රථ ඇණිය 61 කි.

කොළඹ ට්‍රොලි බස් සේවාව වෙනුවෙන් නිපදවූ, Weymann බඳ සහිත BUT 9611T ට්‍රොලි බස් රථයක්
එංගලන්ත Weymann කර්මාන්ත ශාලා පරිශ්‍රයේ දී. 
කොළඹ ට්‍රොලි බස් සේවාව වෙනුවෙන් නිපදවූ, East Lancashire බඳ සහිත Sunbeam MF2B ට්‍රොලි බස් රථයක්
එංගලන්ත East Lancashire කර්මාන්ත ශාලා පරිශ්‍රයේ දී. 

කොළඹ ට්‍රොලි බස් රථ සේවාවට අදාළ  ඡායාරූප කිහිපයක් පහත දැක්වේ
කොළඹ නගරයේ ධාවනය වූ, Weymann බඳ සහිත BUT 9611T ට්‍රොලි බස් රථ
කොළඹ නගරයේ ධාවනය වූ, Weymann බඳ සහිත BUT 9611T ට්‍රොලි බස් රථයක්
කොළඹ නගරයේ ධාවනය වූ, East Lancashire බඳ සහිත Sunbeam MF2B ට්‍රොලි බස් රථයක්

ට්‍රොලි බස් රථ ගාල් කල ඩිපෝ අංගනයක්.

Weymann බඳ සහිත BUT 9611T වර්ගයේ දෙමහල් ට්‍රොලි බස් රථයක රියදුරු කුටිය
1958 ජනවාරි 1 වන දිනෙන් පසු මුළු දිවයිනේ සමස්ථ මාර්ගස්ථ මගී ප්‍රවාහන සේවාවන් හි වගකීම ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය වෙත පැවරුණු අතර මණ්ඩලය සතුව විධිමත් ව්‍යාවස්ථාවක් මෙන්ම වැඩපිළිවෙලක් ද විය. එහෙයින් ට්‍රොලි බස් වල අවශ්‍යතාවය දිනෙන් දින අවම මට්ටමකට පත්වී ඇත. විදුලි හා නඩත්තු වියදම් වැඩි වීමද එක් හේතුවක් යයි ඇතැමුන්ගේ මතයයි. අවසන 1964 වසරේ ජනවාරි මස 12 වන දින ට්‍රොලි බස් සේවාව නවතා දැමුණු අතර ඉතිරි බස් රථ ලංගම වෙත පවරා දී ඇත. එන්ජින් නොමැති තනි තට්ටුවේ ට්‍රොලි බස් රථ තවත් තනි තට්ටුවේ බසයක් අධාරයෙන් ඇදගෙන යමින් (trailer bus) ධාවනය කරවා ගාළු පාරේ නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලංගම මගින් ක්‍රියාත්මක කර තිබුනද, එයද අසාර්ථක වූ තැන මෙම රථ ලංගම මගින් වෙන්දේසියට නියම කර ඇත.
වෙන්දේසියට නියම වූ ට්‍රොලි බස් රථ. ලංගම වේරහැර වැඩපොළ පරිශ්‍රයේ දී.
පාඨක ප්‍රජාව තුල මෙම සේවාවන් පිලිබඳ තිබුණු අනවබෝධයත් ඔවුන්ගේ ඉල්ලීමත් මත මෙම විශේෂ ලිපිය පළ කිරීමට තීරණය කලෙමි. මෙම සේවාවන් පිලිබඳ ඔබට යම් අවබෝධයක් ලැබෙන්නට ඇතැයිද විශවාස කරමි. කාලයේ වැලි තලාවන්ගෙන් වැසී ගොස් තිබුණු තවත් අපූරු පොදු ප්‍රවාහන පුරාවෘත්තයන් දෙකක් පිලිබඳ සටහන මෙසේ නිම කරමි.

පසු සටහන:
අතීතයේ මෙවන් නවීනතම පොදු ප්‍රවාහන පද්ධතීන්ට උරුමකම් කියූ අප, අද පොදු ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ අත් කරගෙන ඇත්තේ ප්‍රගතියක්ද, ආපස්සට ගමන් කිරීමක් දැයි අප අපගේම හදවත් වලින් විමසිය යුතුය. අඩුම තරමින් අනාගත පරපුරට දැක ගැනීමට මේවයින් යම් කොටසක් සංරක්ෂණය කල යුතුව තිබුනද එයටද අපට හැකියාවක් ලැබී නොමැත. විදේශික ඡායාරූප ශිල්පීන් අප රටට පැමිණ ලබාගත් මෙවන් ඡායාරූප නොවන්නට, මේවා පිලිබඳ එක අංශු මාත්‍රයක් හෝ අපට දැන ගැනීමට නොලැබෙන්නට තිබුණි. ඔවුන්ට කෙරෙන ගෞරවයක් වශයෙන් ඡායාරූප වල අයිතිය සුරකින මෙන් සියලුම පාඨකයින් ගෙන් කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි. 

සටහන: උත්පල දිල්හාන්

ආශ්‍රිත: www.bokhans.com
           Wikipedia නිදහස් විශ්වකෝෂය 
           Sri Lankan Buses Past and Presents (by: Maurice Bateman and Malcom Chase)
           කොළඹ පුරාණය (කතෘ: සමන් කළුආරච්චි)

ඡායාරූප: www.bokhans.com
               David Beilby
               Wikipedia නිදහස් විශ්වකෝෂය
               අමිල චතුරංග
               Buzzer999 on flickr
               John Shearman - Sri Lankan Buses Past and Presents

Saturday, July 8, 2017

ගැජමැටික්ස් - ලිපි අංක 08 - ටාටා 1510 එන්ජින් කට්ටලය (TATA 1510 Engine)

This photo was taken on March 09, 2017 in Chilaw, North Western, LK, using a Canon IXUS 210.
Click for the full size picture.
This photo was taken on March 09, 2017 in Chilaw, North Western, LK, using a Canon IXUS 210.
Click for the full size picture.
2000 වසරේ ධාවනයට එක් වූ ටාටා 1510 වර්ගයේ බස් රථයක එන්ජින් කට්ටලය. බස් රථයකට සවි කිරීම පිණිස අලුත්වැඩියා කල එනිජින් කට්ටලය ඡායාරූපයට ගැනුනේ හලාවත ඩිපෝ ඉංජිනේරු අංශයේ දී.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...